Enpresa batek langileentzat ezarritako lan-ordutegiak errespetatzen ez dituenean, administrazio-zehapen nabarmenak jaso ditzake, 60 eta 6.250 euro artekoak eragindako langile bakoitzeko. Artikulu honetan xehetasunez aztertzen dira lan-jardunaren inguruko betebeharrak, atsedenaldiak nola kudeatu behar diren eta ez betetzen bada enpresaburuari zer zehapen ezar dakizkiokeen.
Lan-denborari buruzko arauak ez betetzeak 6.250 euroraino irits daitezkeen administrazio-isunak ekar ditzake, bereziki lanaldiaren batez besteko iraupenari buruzko xedapenak urratzen direnean. Gozatu gabeko oporren kasuan, zehapen ekonomikoaz gain, kotizazioak aurretik ordaintzeko eska daiteke, indarrean dagoen araudiaren arabera.
Zehapen motak
Ordutegi-kontrolaren araudia ez betetzeak arau-hauste astunak izan daitezke, isunak 626 eurotik (gutxieneko mailan) 6.250 eurora arte (gehieneko mailan). Gainera, erregistro horarioaren baldintza zehatzei lotutako beste zehapen batzuk ere badaude, enpresak araudi orokorra betetzen duenean ere. Arau-hausteak hiru kategoriatan sailkatzen dira:
- Arau-hauste arinak: 60 eta 625 euro arteko isunak. Enpresak langileei lan-baldintzen berri behar bezala ematen ez dienean edo ordutegi-erregistroaren txostenak eskaintzen ez dituenean gertatzen dira.
- Arau-hauste astunak: 625 eta 6.250 euro arteko isunak. Langileek ordaindu gabeko ordu extrak egiten dituztenean edo erregistro horarioan irregulartasunak daudenean aplikatzen dira.
- Arau-hauste oso astunak: 6.250 eta 187.515 euro arteko isunak. 18 urtetik beherakoek ordu extrak egiten dituztenean, soldatak ordaintzen ez direnean edo ordainketetan behin eta berriz atzerapenak gertatzen direnean ezartzen dira.
Aplikatu beharreko araudia
Erreferentziazko araudia BOE (Estatuko Aldizkari Ofiziala) Real Decreto-ley 8/2019 (8/2019 Lege-dekretu errealea) da, martxoaren 12koa, eta enpresak behartzen ditu langileen lanaldiaren erregistroa eramatera. Hori ez betetzea arau-hauste astuntzat jotzen da Estatuko Langileen Estatutuaren (Estatuto de los Trabajadores) 34. artikuluaren arabera, 751 eta 7.500 euro arteko zehapenekin.
Araudi honen helburua lan-ordutegiaren arloko abusuak saihestea da, langileek beren lanaldia bete dezaten eta ordu estrak behar bezala konpentsatu daitezen bermatuz, ordainsari ekonomikoaren bidez edo baliokidea den atsedenaldiaren bidez.
Zenbat ordu jarraian egin ditzakezu lan egun berean?
Hitzarmen kolektiboek zehazten dute lanaldiaren gehieneko asteko iraupena, eta hori ezin da 48 ordutik gorakoa izan astean, batez beste, zazpi eguneko epean, ordu estrak barne. Kalkulu hori gehienez lau hilabeteko epean egiten da, eta sei edo hamabi hilabetera luza daiteke arrazoi tekniko edo antolakuntzakoengatik.
Ley de Infracciones y Sanciones en el Orden Social (Gizarte Ordenako Arau-hauste eta Zehapenen Legea) delakoaren 7. artikuluak hau ezartzen du:
“Lanaldiari, gaueko lanari, ordu estrei, ordu osagarriei, atsedenaldiei, oporrei, baimenei, lanaldiaren erregistroari eta, oro har, Langileen Estatutuaren 12., 23. eta 34.etik 38.era bitarteko artikuluetan aipatzen den lan-denborari buruzko lege-arauen eta -mugen edo hitzartutakoen urraketa”.
Irakurri ere: Lanaldi trinkoa
Telelana eta deskonexio digitala
Urrutitik lan egiten duten pertsonek deskonexio digitalerako eskubidea dute lan-ordutegitik kanpo, 3/2018 Lege Organikoaren (Ley Orgánica 3/2018) 88. artikuluaren arabera. 10/2021 Legeak (Ley 10/2021, de trabajo a distancia — urrutiko lanari buruzkoa) eskubide hori indartzen du:
««Urrutitik lan egiten duten pertsonek, bereziki telelanean, deskonexio digitalerako eskubidea dute lan-ordutegitik kanpo […] Deskonexioa bermatzeko enpresaburuaren betebeharrak enpresaren komunikazio- eta lan-baliabide teknologikoen erabilera mugatzea dakar atsedenaldietan […]».»
18. artikulua. Deskonexio digitalerako eskubidea.
Kasu guztietan, enpresek lanaldiaren erregistro eguneratua eduki behar dute. Ez betetzeak zehapen ekonomikoak ez ezik, lan-gatazkak eta erreklamazio zibilak ere eragin ditzake.
Lege-arriskuak
Administrazio-zehapenez gain, lan-ordutegia ez betetzeak langileen legezko ekintzak ekar ditzake, hala nola:
- Kontratua ez betetzeagatiko demandak.
- Kalte-galeren erreklamazioak.
- Lan-eskubideak urratzeagatiko ekintzak, ordaindu gabeko ordu extrak barne.
- Diskriminazioagatiko edo mendekuagatiko erreklamazioak.
- Aberastasun bidegabeagatiko ekintzak.
Bidali zenidan dokumentuak hau dio:
“Enpresaburuak lan-denborari buruzko arauak betetzen ez baditu, zehapenak ezar dakizkioke, hala nola 249 eta 1.800 euro arteko administrazio-isunak […] Gainera, auzi zibilak abiarazi ahal izango lirateke, eta horrek zuzenean eragin dezake langile bakoitzarekiko lan-harremanean.”
Zehapenek langileei eragin diezaiekete?
Langileek ere badute lan-orduak zintzotasunez erregistratzeko betebeharra. Langileen Estatutuaren 58. artikuluak hau ezartzen du:
- Langileak zehatu ahal izango dituzte enpresen zuzendaritzek, lan-ez-betetzeak direla eta.
- Faltak eta zehapenak nola baloratu diren eskumena duen jurisdikzioaren aurrean berrikus daiteke.
- Ezin izango dira ezarri oporrak edo atsedeneko eskubideak murriztean datzan zehapenak.
Gomendioak
Lan-ordutegia ez betetzeak zehapenak eta gatazka zibilak ekar ditzakeenez, komeni da ordutegiak kudeatzeko sistema automatizatu bat erabiltzea. Badira irtenbideak, metodo manualetatik hasi eta mugikorrerako aplikazioetaraino eta erregistro-terminaletaraino. Horietako bat Light of Work da, ordutegi-kontrolerako doako tresna bat, sarrerak eta irteerak erregistratzeko, atsedenaldiak kudeatzeko eta txostenak PDF formatuan deskargatzeko aukera ematen duena, indarrean dagoen araudiaren arabera.
⌚ LIGHT OF WORK plataforma anitzeko Giza Baliabideen aplikazioa da, zure enpresaren, negozioaren edo autonomoen ordutegi-kontrolerako sistema osoa eta ordu horiek zein proiektutan inbertitzen diren kudeatzen dituena. Gainera, GBren beste arlo batzuk ere kudeatzen ditu, hala nola langileen absentziak eta oporrak. 🤙🏼 DeskargakOndorioak
Enpresek lanaldi bakoitzaren hasiera- eta amaiera-orduak erregistratu behar dituzte, eta erregistro horiek lau urtez gorde. Eguneroko eta asteroko atsedenaldiak sartu behar dituzte, eta telelana bezalako modalitateetara egokitu. Ez betetzeak zehapen ekonomikoak eta lan-harremanari zuzenean eragiten dioten gatazka zibilak ekar ditzake.